Σύνδρομο De Quervain

Τι είναι το σύνδρομο De Quervain;

Δύο τένοντες που κινούν τον αντίχειρα —ο απαγωγός και ο βραχύς εκτείνων— διέρχονται μαζί μέσα από ένα κοινό «κανάλι» (έλυτρο) στην πλευρά του αντίχειρα του καρπού. Στο σύνδρομο De Quervain, το έλυτρο αυτό φλεγμαίνει και πυκνώνει, στενεύοντας τον χώρο μέσα από τον οποίο πρέπει να ολισθαίνουν οι τένοντες.

Ως αποτέλεσμα, κάθε κίνηση του αντίχειρα και του καρπού που απαιτεί την ολίσθηση αυτών των τενόντων γίνεται επώδυνη. Πρόκειται, δηλαδή, για μια πάθηση «υπερχρησίας» ή φλεγμονής των τενόντων, και όχι για πρόβλημα της ίδιας της άρθρωσης.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Το σύνδρομο De Quervain σχετίζεται κυρίως με επαναλαμβανόμενες ή παρατεταμένες κινήσεις του αντίχειρα και του καρπού. Παράγοντες κινδύνου αποτελούν:

• Επαναλαμβανόμενες κινήσεις που συνδυάζουν το κράτημα με τη στροφή του καρπού.
• Η φροντίδα βρέφους: Είναι ιδιαίτερα συχνό σε νέες μητέρες, λόγω της επαναλαμβανόμενης κίνησης ανασήκωσης του μωρού με τους αντίχειρες σε απαγωγή (γι’ αυτό αναφέρεται ενίοτε και ως «καρπός της μαμάς»).
• Γυναικείο φύλο και μέση ηλικία.
• Ορμονικές μεταβολές (εγκυμοσύνη, λοχεία).
• Φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα.
• Παρατεταμένη χρήση κινητών συσκευών και πληκτρολογίων.

Κλινική εικόνα – Συμπτώματα

Τα κύρια συμπτώματα είναι:

• Πόνος στην πλευρά του αντίχειρα του καρπού, που μπορεί να αντανακλά προς τον αντίχειρα ή προς το αντιβράχιο.
• Επιδείνωση με τη χρήση του αντίχειρα και του καρπού — ιδίως σε κινήσεις κρατήματος, στραγγίσματος ή ανασήκωσης αντικειμένων.
• Οίδημα στην περιοχή, ενίοτε με αίσθημα «τριξίματος» κατά την κίνηση.
• Δυσκολία και αδυναμία στο κράτημα ή στο τσίμπημα με τον αντίχειρα.

Χαρακτηριστική είναι η δοκιμασία Finkelstein: όταν ο ασθενής κλείνει τον αντίχειρα μέσα στη γροθιά και στρέφει τον καρπό προς τα κάτω (προς την πλευρά του μικρού δακτύλου), προκαλείται έντονος πόνος.

Διάγνωση

Η διάγνωση είναι κατά κύριο λόγο κλινική, βασιζόμενη στο ιστορικό, στην εντόπιση του πόνου και στη θετική δοκιμασία Finkelstein. Δεν απαιτούνται συνήθως ειδικές απεικονιστικές εξετάσεις, αν και ο υπέρηχος μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις για την επιβεβαίωση της φλεγμονής και τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων.

Θεραπεία

Η μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων ανταποκρίνεται στη συντηρητική αντιμετώπιση.

Συντηρητική αντιμετώπιση

• Νάρθηκας αντίχειρα-καρπού, που ακινητοποιεί τον αντίχειρα και τον καρπό, αναπαύοντας τους φλεγμαίνοντες τένοντες.
• Τροποποίηση δραστηριοτήτων και αποφυγή των κινήσεων που προκαλούν πόνο.
• Αντιφλεγμονώδη φαρμακευτική αγωγή και τοπική εφαρμογή πάγου.
• Τοπική έγχυση κορτικοστεροειδών στο έλυτρο των τενόντων — μια ιδιαίτερα αποτελεσματική μέθοδος, που συχνά προσφέρει σημαντική ανακούφιση.
• Φυσικοθεραπεία, σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Στις σπάνιες, ανθεκτικές περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική αγωγή, ενδείκνυται η χειρουργική αντιμετώπιση. Η επέμβαση —η διάνοιξη του στενεμένου ελύτρου των τενόντων— αποσυμφορεί την περιοχή και επιτρέπει την ελεύθερη ολίσθηση των τενόντων. Πρόκειται για μια σύντομη επέμβαση με πολύ καλά αποτελέσματα.

Πρόγνωση

Η πρόγνωση του συνδρόμου De Quervain είναι κατά κανόνα εξαιρετική. Στις περιπτώσεις που σχετίζονται με προσωρινές καταστάσεις —όπως η λοχεία— τα συμπτώματα συχνά υποχωρούν καθώς μειώνεται η επιβαρυντική δραστηριότητα ή αποκαθίσταται η ορμονική ισορροπία. Με τη σωστή αντιμετώπιση, οι περισσότεροι ασθενείς ανακουφίζονται πλήρως και επιστρέφουν στις δραστηριότητές τους χωρίς μόνιμες επιπτώσεις.

Ο ρόλος της τροποποίησης των δραστηριοτήτων

Ένα από τα πιο σημαντικά —και συχνά υποτιμημένα— στοιχεία της αντιμετώπισης του συνδρόμου De Quervain είναι η τροποποίηση των δραστηριοτήτων που το προκαλούν. Επειδή η πάθηση είναι, στην ουσία, αποτέλεσμα υπερχρησίας και επαναλαμβανόμενης καταπόνησης των τενόντων, καμία θεραπεία δεν θα έχει διαρκές αποτέλεσμα αν συνεχίζεται αμείωτη η επιβαρυντική δραστηριότητα.

Η αναγνώριση των «ενοχοποιητικών» κινήσεων —και η προσαρμογή τους, όπου είναι δυνατόν— είναι, επομένως, θεμελιώδης. Σε συνδυασμό με τον νάρθηκα, που αναπαύει τους τένοντες, και τις υπόλοιπες συντηρητικές μεθόδους, η τροποποίηση των δραστηριοτήτων επιτρέπει στη φλεγμονή να υποχωρήσει και στους τένοντες να επουλωθούν. Αυτή η προσέγγιση εξηγεί και γιατί η πάθηση συχνά υποχωρεί όταν εκλείπει η επιβαρυντική αιτία.

Κόστος αντιμετώπισης

Το κόστος εξαρτάται από το είδος της αντιμετώπισης (νάρθηκας, έγχυση ή —σπανιότερα— χειρουργείο) και την ασφαλιστική κάλυψη. Η ακριβής ενημέρωση γίνεται εξατομικευμένα, μετά την κλινική εκτίμηση. Το ιατρείο είναι στη διάθεσή σας για κάθε σχετική πληροφορία.

Περισσότερα για τους παράγοντες που καθορίζουν το κόστος και για την κάλυψη από ασφαλιστικούς φορείς: Κόστος επεμβάσεων.

Πρόληψη και εργονομία

Επειδή το σύνδρομο De Quervain σχετίζεται στενά με επαναλαμβανόμενες κινήσεις του αντίχειρα και του καρπού, η πρόληψη και η αποφυγή υποτροπών εστιάζουν στην τροποποίηση αυτών των κινήσεων. Ορισμένα πρακτικά μέτρα περιλαμβάνουν:

• Την εναλλαγή των χεριών και τη λήψη διαλειμμάτων σε επαναλαμβανόμενες εργασίες.
• Τη σωστή τεχνική ανασήκωσης —για τις νέες μητέρες, την ανασήκωση του μωρού με τις παλάμες αντί για τους αντίχειρες σε απαγωγή.
• Την εργονομική χρήση κινητών συσκευών, αποφεύγοντας την παρατεταμένη πληκτρολόγηση με τον αντίχειρα.
• Την ενδυνάμωση και τις διατάσεις των μυών του αντίχειρα και του καρπού.

Αυτά τα απλά μέτρα μπορούν να μειώσουν την καταπόνηση των τενόντων και να βοηθήσουν τόσο στην πρόληψη όσο και στην αποφυγή επανεμφάνισης της πάθησης μετά τη θεραπεία.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί το σύνδρομο De Quervain είναι συχνό στις νέες μητέρες;

Λόγω της επαναλαμβανόμενης κίνησης ανασήκωσης του μωρού με τους αντίχειρες σε απαγωγή, που καταπονεί τους τένοντες. Συχνά υποχωρεί καθώς το μωρό μεγαλώνει και μειώνεται αυτή η καταπόνηση. Αναφέρεται ενίοτε ως «καρπός της μαμάς».

Πού ακριβώς πονάει;

Στην πλευρά του αντίχειρα του καρπού. Ο πόνος επιδεινώνεται χαρακτηριστικά όταν ο ασθενής κλείνει τον αντίχειρα στη γροθιά και στρέφει τον καρπό προς τα κάτω (δοκιμασία Finkelstein).

Χρειάζεται χειρουργείο;

Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, όχι. Ο νάρθηκας, η τροποποίηση δραστηριοτήτων και οι εγχύσεις είναι συνήθως αποτελεσματικά. Το χειρουργείο επιφυλάσσεται για τις ανθεκτικές περιπτώσεις.

Βοηθά ο νάρθηκας;

Ναι. Ο νάρθηκας αντίχειρα-καρπού αναπαύει τους φλεγμαίνοντες τένοντες και αποτελεί βασικό μέρος της συντηρητικής αντιμετώπισης, ιδίως σε συνδυασμό με τροποποίηση δραστηριοτήτων.

Καλύπτεται το κόστος από την ασφάλεια;

Η κάλυψη εξαρτάται από το είδος της αντιμετώπισης και το ασφαλιστήριο. Το ιατρείο μπορεί να σας ενημερώσει αναλυτικά.

Πόσο γρήγορα υποχωρεί;

Με τη σωστή συντηρητική αντιμετώπιση, πολλοί ασθενείς ανακουφίζονται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Στις περιπτώσεις που σχετίζονται με τη λοχεία, τα συμπτώματα συχνά υποχωρούν καθώς μειώνεται η επιβαρυντική δραστηριότητα.

Επανεμφανίζεται μετά τη θεραπεία;

Μπορεί να υποτροπιάσει, ιδίως αν συνεχιστεί αμείωτη η επιβαρυντική δραστηριότητα. Η τροποποίηση των κινήσεων και η σωστή εργονομία είναι που μειώνουν τον κίνδυνο επανεμφάνισης μετά την αρχική ανακούφιση.