Ρήξη Αχίλλειου Τένοντα

Πώς συμβαίνει

Η ρήξη γίνεται συνήθως σε μια απότομη, εκρηκτική κίνηση: εκκίνηση για τρέξιμο, άλμα, αλλαγή κατεύθυνσης στο τένις, στο ποδόσφαιρο ή στο μπάσκετ. Ο τένοντας σπάει τυπικά 2 έως 6 εκατοστά πάνω από την κατάφυσή του στην πτέρνα, στη λεγόμενη «κρίσιμη ζώνη» με τη φτωχότερη αιμάτωση. Προδιαθεσικοί παράγοντες είναι η προϋπάρχουσα τενοντοπάθεια, οι εγχύσεις κορτικοστεροειδών στην περιοχή, η λήψη κινολονών, η απότομη αύξηση της προπόνησης μετά από περίοδο αδράνειας και η ηλικία.

Συμπτώματα

Ο ασθενής περιγράφει χαρακτηριστικά ένα ξαφνικό, δυνατό χτύπημα ή κλωτσιά στο πίσω μέρος της γάμπας, συχνά με ακουστό κρότο. Ακολουθεί έντονος πόνος, αδυναμία να σταθεί στις μύτες των δακτύλων και αδύναμο, κουτσαίνον βάδισμα. Ψηλαφάται συνήθως ένα κενό στην πορεία του τένοντα, ενώ σύντομα εμφανίζονται οίδημα και εκχύμωση. Επειδή οι υπόλοιποι καμπτήρες μπορούν να κάμψουν αδύναμα τον άκρο πόδα, η κάκωση παραβλέπεται σε σημαντικό ποσοστό των περιπτώσεων στην πρώτη εξέταση.

Διάγνωση

Η διάγνωση είναι κατά κύριο λόγο κλινική. Η δοκιμασία Thompson είναι η πιο αξιόπιστη: με τον ασθενή πρηνή, η συμπίεση της γάμπας δεν προκαλεί πελματιαία κάμψη όταν ο τένοντας έχει ρήξη. Το υπερηχογράφημα επιβεβαιώνει τη ρήξη, μετρά το χάσμα και είναι δυναμικό. Η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιείται σε αμφίβολες, μερικές ή παραμελημένες ρήξεις και στον σχεδιασμό του χειρουργείου.

Θεραπεία

Συντηρητική. Με σύγχρονα πρωτόκολλα λειτουργικής αντιμετώπισης — νάρθηκας με ρυθμιζόμενες σφήνες σε ιπποποδία και σταδιακή μείωση, με πρώιμη ελεγχόμενη φόρτιση και κινητοποίηση — τα αποτελέσματα πλησιάζουν αυτά του χειρουργείου, με μηδενικό κίνδυνο λοίμωξης. Προϋπόθεση είναι η σύγκλειση των άκρων του τένοντα στον υπέρηχο και η καλή συμμόρφωση του ασθενή. Το ποσοστό επαναρρήξεων παραμένει κάπως υψηλότερο.

Χειρουργική. Η συρραφή του τένοντα, ανοιχτά ή με διαδερμική τεχνική μικρής τομής, αποκαθιστά το μήκος και την τάση του τένοντα με μεγαλύτερη ακρίβεια, μειώνει τον κίνδυνο επαναρρήξης και προτιμάται σε νέους, αθλητές, σε ρήξεις με μεγάλο χάσμα και σε παραμελημένες ή επαναλαμβανόμενες ρήξεις. Οι κίνδυνοι αφορούν κυρίως το τραύμα και το δερματικό γαστροκνημιαίο νεύρο.

Αποκατάσταση

Και στις δύο επιλογές η αποκατάσταση είναι σταδιακή και διαρκεί μήνες. Οι πρώτες δύο εβδομάδες αφορούν προστασία και οίδημα, ακολουθεί προοδευτική φόρτιση και μείωση της ιπποποδίας έως την έκτη με όγδοη εβδομάδα, ενισχυτικές ασκήσεις από τον τρίτο μήνα, ελαφρύ τρέξιμο στους τέσσερις έως πέντε μήνες και επιστροφή σε αθλήματα με άλματα και αλλαγές κατεύθυνσης στους έξι έως εννέα μήνες. Η αποκατάσταση της δύναμης του γαστροκνημίου, και όχι ο χρόνος, είναι το κριτήριο επιστροφής.